BEZ SMARTFONÓW
Dobre efekty zakazu

Zakaz używania smartfonów w godzinach lekcyjnych zaowocował lepszym zachowaniem i zaangażowaniem nowojorskich uczniów. Taka jest, według biura gubernator Kathy Hochul, opinia 600 pedagogów z całego stanu Nowy Jork, wskazujących na pozytywne aspekty nowych regulacji w placówkach oświatowych. – 80% respondentów zgłosiło, że uczniowie zachowują się lepiej i wykazują większe zaangażowanie, częściej ze sobą współpracują i rozmawiają – powiedziała Hochul. Wcześniej, kiedy uczniowie się nudzili, wyciągali swoje urządzenia. Teraz lekcja przykuwa ich uwagę. Z obserwacji pedagogów wynika też, że zmniejszyło się nękanie. Rodzice i pedagodzy zaczynają się także zastanawiać nad ograniczeniem korzystania w trakcie zajęć z innych urządzeń, takich jak iPady, dostrzegają też rosnącą obecność w szkołach technologii sztucznej inteligencji. Gubernator zamierza się temu przyjrzeć. – Szkoły, które jako pierwsze wprowadziły te rozwiązania, sugerują, by w przypadku młodszych uczniów w ogóle ograniczyć kontakt z ekranami – oceniła. /w.d.

RAPORT
Młodzi bez pracy

Zatrudnienie ludzi w wieku 15-29 lat pozostaje jednym z głównych wyzwań rynku pracy w Unii Europejskiej – wynika z raportu unijnych kontrolerów. Stopa bezrobocia w tej grupie spadła wprawdzie z 20% w 2013 r. do poniżej 12% w ostatnich kilku latach, ale prawdopodobieństwo bezrobocia wśród osób młodych jest nadal dwukrotnie wyższe niż wśród ogółu ludzi aktywnych zawodowo. W 2025 r. bez pracy pozostawało niemal 12% młodych, czyli 4,7 mln osób. Chociaż UE od 2014 r. przeznaczyła 25 mld euro na wspieranie zatrudnienia młodych, to nie udało się jej osiągnąć trwałych efektów ani w pełni dotrzeć do młodych z pomocą. Część unijnych zachęt dla pracodawców nie była ukierunkowana na osoby najbardziej potrzebujące wsparcia i w efekcie sfinansowała tworzenie miejsc pracy, które i tak by powstały. Wyzwaniem jest ok. 8 mln osób biernych zawodowo, które nie pracują i nie szukają aktywnie zatrudnienia. Grupa ta często mierzy się z barierami społecznymi, zdrowotnymi lub edukacyjnymi, co utrudnia objęcie jej skuteczną pomocą. /j.k.

JAK ŻYĆ
Długo i szczęśliwie

Co robić, by żyć długo i szczęśliwie? Prowadzone od 1938 r., najdłużej na świecie, badanie naukowe Harvard Study of Adult Development, śledzące losy 724 osób, wykazało, że najważniejszym czynnikiem sprzyjającym szczęściu, zdrowiu i sprawności umysłowej jest jakość relacji międzyludzkich. Badacze zauważyli, że bliskie więzi wpływają nie tylko na samopoczucie, ale także na zdrowie fizyczne. Gdy analizowano dane uczestników w wieku 50 lat, okazało się, że to nie poziom cholesterolu był najlepszym wskaźnikiem ich przyszłego stanu zdrowia, lecz zadowolenie z osobistych relacji. Najbardziej usatysfakcjonowani swoimi związkami w średnim wieku cieszyli się najlepszym zdrowiem po osiągnięciu 80 lat.

Osoby odczuwające samotność były mniej szczęśliwe, doświadczały szybszego pogarszania stanu zdrowia, żyły krócej niż osoby utrzymujące satysfakcjonujące kontakty społeczne. Konflikty w relacjach negatywnie wpływają na zdrowie. Z kolei życie w otoczeniu ciepłych i serdecznych relacji działa ochronnie zarówno na psychikę, jak i na organizm. /J.K.

NOWE ZAGROŻENIA
Mniej picia – więcej hazardu

Młodzi Polacy rzadziej piją i rzadziej sięgają po narkotyki. Ale coraz więcej zagrożeń związanych jest z e-papierosami, hazardem on-line, problemowym korzystaniem z internetu, przemocą rówieśniczą i zdrowiem psychicznym – wynika z badania „Młodzież 2025” przeprowadzonego przez CBOS we współpracy z Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Charakter wyzwań się zmienia, ale nadal miejscem zachowań ryzykownych młodzieży pozostają szkoły. Odsetek tych, w których uczniowie zauważają obecność narkotyków, wzrósł do niemal dwóch piątych. Blisko jedna trzecia badanych deklaruje, że w ich szkołach obecne są i narkotyki, i alkohol, i papierosy. Szkoła coraz częściej wiąże się ze stresem i z trudnymi doświadczeniami społecznymi. Ponad połowa uczniów doświadczyła ostatnio przemocy rówieśniczej. Wykluczenie przez grupę dotyka już niemal dwóch piątych badanych. Ponad dwie piąte uczniów doświadcza symptomów depresji – to czterokrotnie częściej niż wśród dorosłych Polaków. Wzrasta odsetek osób korzystających z internetu w sposób niebezpieczny i problemowy. Według badania, młodzi ludzie częściej niż przed laty biorą udział w grach hazardowych. Deklaruje to ponad połowa badanych. Najczęściej wybieraną formą hazardu wśród nastolatków stały się gry hazardowe on-line. Coraz więcej młodych osób angażuje się również w zakłady bukmacherskie oraz gry na automatach. Wyniki badań wskazują również na powiązanie hazardu z innymi zachowaniami ryzykownymi – im wyższy poziom zaangażowania w hazard, tym częstsze spożywanie alkoholu, a także używanie narkotyków. /w.d.

TECHNOLOGIA
Polski antydron

Największa polska firma IT stworzyła własny system do wykrywania i monitorowania dronów. Rozwiązanie, które czeka na wdrożenie, ma znaleźć zastosowanie militarne i cywilne. Polski antydron opiera się na sieci sensorów akustycznych montowanych na latarniach ulicznych, z których są one zarazem zasilane. Zebrane dane dźwiękowe trafiają przez sieć komórkową do specjalnej platformy Asseco, gdzie algorytmy sztucznej inteligencji analizują hałas, klasyfikują obiekt, określają jego położenie oraz wyznaczają trajektorię lotu w przestrzeni powietrznej. Użytkownik systemu może śledzić ruch drona, symulować jego dalszą trasę oraz otrzymywać automatyczne informacje o naruszeniu stref bezpieczeństwa. W miastach system pozwala na wykrywanie nielegalnych wyścigów samochodowych, strzałów, zgromadzeń lub niezgłoszonych demonstracji na podstawie analizy natężenia głosu i przekroczenia norm hałasu. Narzędzie służy także do ogólnego pomiaru zanieczyszczenia akustycznego i automatycznego powiadamiania służb ratunkowych lub porządkowych. /j.k.

ALARMUJĄCY RAPORT
Ostatni dzwonek

Mimo dobrej koniunktury Polska ma najwyższy wzrost deficytu w całej Unii Europejskiej. – Sytuacja zaczyna wyglądać groźnie. To naprawdę ostatni dzwonek – ostrzega dr Ludwik Kotecki, członek Rady Polityki Pieniężnej, jeden z autorów raportu „Zagrożenia nadmiernego długu publicznego”. Polska może być przymuszona do zaciskania pasa ze względu na przekroczenie krajowych progów ostrożnościowych długu publicznego. Dobra wiadomość dla rządu Donalda Tuska jest taka, że najpewniej to następny rząd będzie musiał przeprowadzić niepopularne reformy. – Przed wyborami w 2027 r. trudno się spodziewać wdrożenia istotnych działań zmierzających do poprawy sytuacji fiskalnej – potwierdza Marcin Luziński, ekonomista Erste Bank Polska. W 2025 r. deficyt sektora publicznego sięgnął 7,3% PKB. Według rządowych prognoz, w tym roku ma on spaść do 6,8% PKB. Wciąż byłby to jednak poziom odległy od unijnego progu 3% i nadal na najwyższym poziomie w UE. /J.K.

SPORT
Paryski sen Mai

Maja Chwalińska szła jak burza w międzynarodowych mistrzostwach Francji w tenisie Roland Garros. Nikt się nie spodziewał, że 24-latka powalczy o swój pierwszy wielkoszlemowy tytuł w karierze – była pierwszą w historii tenisistką, która awansowała do finału po tym, jak do turnieju dostała się przez eliminacje. Niestety, w decydującej rozgrywce przegrała z Mirrą Andriejewą, 19-letnią Rosjanką, która okazała się lepsza, wygrywając 6:2. Mimo to nasza tenisistka zaliczyła życiowy sukces – awans w rankingu WTA. Do Paryża przyjechała jako 114. zawodniczka rankingu. Teraz awansowała o 93 pozycje i zajmuje 21. lokatę. Jest obecnie drugą „rakietą” kraju (Iga Świątek – 3. miejsce). Dzięki swojej ciężkiej pracy i zostawieniu serca na korcie Maja Chwalińska uzyskała poziom rozstawień w turniejach wielkoszlemowych i możliwość gry w każdym turnieju na świecie poza Wimbledonem, jeśli nie dostanie dzikiej karty, bo tam liczy się ranking jeszcze sprzed Rolanda Garrosa. Nie pozostaje nam nic innego, jak życzyć kolejnych sukcesów naszej tenisistce. /s.z.