ROSJA-UKRAINA
Rosja się szykuje

Rosja, zdaniem wielu analityków, szykuje się do uderzenia na Ukrainę. Władze w Kijowie przekonują, że miałoby to nastąpić z kilku kierunków na początku przyszłego roku. Państwa zachodnie przyznają, że taki scenariusz jest możliwy, i ostrzegają Moskwę. Szef wywiadu resortu obrony Ukrainy – Kyryło Budanow powiedział, że Rosja ma ponad 92 tys. żołnierzy przy ukraińskich granicach i przygotowuje się do inwazji, która miałaby obejmować naloty powietrzne, ataki artyleryjskie i pancerne, a także ataki powietrznodesantowe na wschodzie, desanty morskie w Odessie i Mariupolu oraz wtargnięcie przez Białoruś. Szturm miałby być poprzedzony operacjami psychologicznymi, mającymi destabilizować kraj i zmniejszać jego zdolności obronne. Zapowiedzią tego są protesty antyszczepionkowców. Częścią tych operacji – według Budanowa – jest też sytuacja na białorusko-polskiej granicy. Atak, jak sądzi, byłby znacznie bardziej niszczycielski niż poprzednio obserwowane w ramach rosyjskiej agresji. Zaznaczył, że dane ukraińskiego i amerykańskiego wywiadu w sprawie czasu rozpoczęcia możliwego natarcia są zbieżne.
j.k.

KORONAWIRUS
Lockdown w ostateczności

Władze nie kwapią się do wprowadzania obostrzeń pandemicznych, ale mogą być do nich zmuszone. Profesor Andrzej Jerzy Horban, konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych, zaznacza, że ograniczenia to ostateczność, jednak lockdownu nie wyklucza. – Jesteśmy tego bliscy. Jeżeli ludzie nie będą się szczepić, ograniczenia mogą objąć 20% kraju – powiedział. Dotychczas zaszczepiło się dwie trzecie Polaków. To mierny wynik; prawie połowa z niezaszczepionych choruje. Na szczęście zaszczepiło się trzy czwarte osób najmniej odpornych, powyżej 70. roku życia. Tymczasem epidemiolodzy mogą stanąć przed nowym wyzwaniem. Niedawno w RPA wykryto nowy wariant wirusa SARS-CoV-2 o nazwie Omicron, który w zaledwie kilka dni zastąpił wcześniejszy wariant Delta, co może świadczyć o jego wysokiej inwazyjności. Jego pojawienie się w Polsce to najpewniej tylko kwestia czasu.
j.k.

EXPO 2020
To, co nas łączy

W ramach trwającej światowej wystawy w Dubaju Stolica Apostolska przygotowała pawilon poświęcony jedności wyznań i kultur. Wystawa odwołuje się do dwóch spotkań: św. Franciszka z sułtanem Egiptu Malikiem al-Kamilem w Damietcie w 1219 r. oraz papieża Franciszka z wielkim imamem uniwersytetu Al-Azhar Ahmedem al-Tayebem w Abu Zabi 2 lata temu. W pawilonie można zobaczyć oryginalne rękopisy Watykańskiej Biblioteki Apostolskiej, które wzbudzają ogromne zainteresowanie arabskich gości. – Intencja pawilonu, aby budować mosty, jest widoczna bardziej niż kiedykolwiek, bo rękopisy są ułożone tak, by pokazać, jak kultury wpłynęły na siebie nawzajem – powiedział ks. Tomasz Trafny z Papieskiej ds. Rady Kultury, zastępca komisarza pawilonu. Przedstawione są także dorobek kultury islamu między wiekami IX i XIII, jej wkład w tłumaczenie dzieł i dziedzin matematyki, astronomii, medycyny, filozofii i poezji. Muzułmanie przekładali dla swojego kręgu kulturowego wszystko, co było dostępne. Z wystawy możemy się dowiedzieć, jak wiedza w dziedzinie matematyki, dzięki pracom Fibonacciego, wpłynęła na świat zachodni, gdy wprowadzony został indoarabski system liczbowy, który przyczynił się do reformy kalendarza gregoriańskiego. – To pokazuje, że kultury mogą wiele od siebie nawzajem skorzystać – wyjaśnił ks. Trafny i dodał: – Pawilon został zaprojektowany w taki sposób, by przypomnieć wizytującym, że jesteśmy braćmi i siostrami, że to, co nas łączy, jest ważniejsze od tego, co nas dzieli.
w.d.

WATYKAN
Nie w ten sposób

Nakłanianie chorych do odebrania sobie życia nie jest właściwą odpowiedzią na cierpienie – przypomina Papieska Akademia Życia w komentarzu do pierwszego we Włoszech przypadku, gdy władze sanitarne wyraziły zgodę na wspomagane samobójstwo sparaliżowanego od 11 lat 43-letniego mężczyzny z regionu Marche. Odwołał się on do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2019 r., który zadecydował o niekaralności takiej pomocy we wspomaganym samobójstwie. Komitet etyczny lokalnej służby zdrowia stwierdził, że w tym konkretnym przypadku istnieją przesłanki do wspomaganego samobójstwa. Brakuje jedynie procedury prawnej, według której miałoby dojść do uśmiercenia mężczyzny. Odnosząc się do tego przypadku, papieska akademia zastrzega, że nie wolno minimalizować powagi tej sytuacji ani cierpienia, które jest zrozumiałe. Odpowiedzialność społeczeństwa za innych może się jednak przejawiać w inny sposób – przede wszystkim przez towarzyszenie oraz terapię paliatywną.
j.k.

PAPIEŻ DO POLAKÓW
Życie to oczekiwanie

W związku z początkiem nowego okresu liturgicznego Franciszek zachęcił pielgrzymów w czasie audiencji ogólnej 24 listopada do otwarcia serc dla Pana, aby przygotować drogę Temu, który przychodzi napełnić światłem swojej obecności wszelką naszą ludzką słabość. Papież zwrócił uwagę, że Pan stawia na naszej drodze ludzi, którzy cierpią, czują się samotni lub stracili siłę i odwagę. Powinniśmy ich rozpoznać i z pomocą św. Józefa stać się ich przyjaciółmi, wspierać ich na drodze życia. – Rozpoczyna się okres Adwentu, który przez różne symbole przygotowuje nas do celebrowania tajemnicy Wcielenia Syna Bożego i przypomina nam, że życie ludzkie jest ciągłym oczekiwaniem – powiedział Ojciec Święty, zwracając się do Polaków. – Nasze życie staje się piękne i szczęśliwe, gdy czekamy na kogoś drogiego i ważnego dla nas. Niech ten Adwent pomoże wam przekształcić nadzieję w pewność, że Ten, na którego czekamy, kocha nas i nigdy nas nie opuszcza. Z serca wam błogosławię!
j.k.

KRAJ RAJ
Nadużyli wolności

Nawet w Rosji można nadużyć wolności. Udało się to niezależnej Nowej Gaziecie i jej redaktorowi naczelnemu Dmitrijowi Muratowowi, laureatowi Nagrody Nobla. Sąd w Moskwie ukarał noblistę i jego gazetę grzywnami za brak wzmianki, że cytowane w piśmie organizacje są uznane za tzw. zagranicznych agentów. O grzywnach, których jest łącznie sześć, niezależny portal Meduza poinformował dopiero teraz, choć decyzja zapadła 11 listopada. W sprawie gazety i jej redaktora naczelnego sporządzono sześć protokołów administracyjnych, dotyczących „nadużycia wolności mediów”. Posiedzenie sądu odbyło się bez udziału przedstawicieli gazety, bo... nie zostali oni o tym fakcie powiadomieni. Muratowa Pokojową Nagrodą Nobla za rok 2021 uhonorowano kilka tygodni temu wraz z dziennikarką z Filipin Marią Angelitą Ressą za „działania na rzecz ochrony wolności słowa, która jest warunkiem demokracji i trwałego pokoju”.
w.d.

NIEMCY
Niebezpieczna koalicja

Partie: SPD, Zieloni i FDP zawarły umowę koalicyjną w sprawie utworzenia rządu. Po raz pierwszy od kilkunastu lat w rządzie zabraknie chadecko-liberalnej CDU/CSU. Na czele rządu stanie teraz socjaldemokrata Olaf Scholz, a MSZ obejmie reprezentant Zielonych. Realizacją niemal rewolucyjnego programu transformacji ekologicznej niemieckiej gospodarki zajmie się nowo powołany superresort gospodarki i klimatu, którym ma kierować „zielony” wicekanclerz Robert Habeck. W umowie koalicyjnej jest mowa o doniosłości Trójkąta Weimarskiego oraz o tym, że „Niemcy i Polskę łączy głęboka przyjaźń”; zawiera ona też zapowiedź budowy w Berlinie miejsca „ku pamięci ofiar okupacji Polski i burzliwej niemiecko-polskiej historii”. Są także: wezwanie Komisji Europejskiej jako strażnika traktatów „do bardziej konsekwentnego i szybszego stosowania i egzekwowania istniejących instrumentów praworządności, w tym wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości”, oraz zapowiedź zgody na wypłatę środków z unijnego Funduszu Odbudowy, „jeśli zostaną spełnione warunki takie jak niezawisłe sądownictwo”. O Polsce nie ma wprawdzie mowy, ale wiadomo, o który kraj chodzi. Niebezpieczny jest też zapis umowy, w którym stwierdzono, że nowa koalicja ma przekształcić UE w federalne państwo europejskie. Oznacza to utratę suwerenności państw, koniec narodów – ocenia eurodeputowany PiS Jacek Saryusz-Wolski.
w.d.

DEMOGRAFIA
Efekty kontroli urodzeń

Wskaźnik urodzeń w Chinach spadł w 2020 r. do najniższego poziomu od ponad 40 lat – i to mimo starań komunistycznych władz w Pekinie, które od lat luzują politykę „jednego dziecka”, by poprawić stan dzietności w kraju. Władze zgodziły się w 2016 r. na odejście od tej polityki i zezwoliły wszystkim parom na posiadanie dwojga potomków. W tym roku pozwolono nawet na troje dzieci. Zmiany te nie przyniosły jednak wyżu demograficznego. W ub.r. w Chinach odnotowano 8,52 narodzin na 1 tys. mieszkańców – wynika z najnowszego rocznika statystycznego. To najmniejsza wartość, odkąd w 1978 r. zaczęto wydawać takie roczniki. Niechęć Chińczyków do posiadania większej liczby dzieci związana jest m.in. z rosnącymi kosztami życia, zwłaszcza w dużych miastach.
j.k.

SĘDZIOWIE POKOJU
Prawdziwy początek

Już na początku grudnia rozpoczynają się w Sejmie prace nad prezydenckim, ale inspirowanym przez Pawła Kukiza projektem ustawy o sędziach pokoju. Zgodnie z prezydencką propozycją sądy pokoju mają się zajmować najprostszymi sprawami, które stanowią utrapienie dla sądów rejonowych i blokują ich działanie. Sędziowie pokoju mają rozstrzygać przede wszystkim sprawy wykroczeniowe i wybrane występki, w sytuacjach gdy wartość szkody nie przekracza 10 tys. zł. Do sądów pokoju mają trafiać też sprawy cywilne, m.in.: próby ugodowe, sprawy o alimenty, sprawy o naruszenie posiadania czy sprawy w postępowaniu uproszczonym. Od ich rozstrzygnięć będzie przysługiwało odwołanie do sądów rejonowych. Sędziami pokoju mogłyby zostać osoby powyżej 29. roku życia z wykształceniem prawniczym i z co najmniej 3-letnim doświadczeniem zawodowym; mieliby być wybierani w wyborach powszechnych. Propozycja wprowadzenia tej instytucji to jedna ze sztandarowych propozycji programowych Kukiz’15. – To będzie początek prawdziwej, obywatelskiej reformy wymiaru sprawiedliwości – podkreśla Kukiz.
j.k.

POSTĘPY POSTĘPU
Sama sobie winna

Problemy autorki cyklu powieściowego o Harrym Potterze – J. K. Rowling się pogłębiają. To, że niedawno nie zaproszono jej na zorganizowane przez platformę HBO obchody 20. rocznicy ukazania się pierwszego filmu o młodym czarodzieju, to mało. Ostatnio zaczęła ona otrzymywać fale pogróżek, łącznie z grożeniem jej śmiercią i podaniem jej adresu zamieszkania na Twitterze. Przyczyną problemów stały się wypowiedzi autorki, w których skrytykowała ideologię gender. To spowodowało m.in., że do najzacieklejszych krytyków pisarki należą dziś grający tytułową rolę w filmach o Harrym Daniel Radcliffe i Emma Watson, która wcielała się w Hermionę. Oboje dzięki tym rolom zyskali światową sławę.
j.k.

ZIEMIA ŚWIĘTA
Nadzieja na jutro

Wraz z otwarciem granic do Betlejem coraz częściej przybywają zorganizowane grupy i turyści indywidualni. Pozwala to na wznowienie lokalnych biznesów i zapewnienie bytu drobnym rzemieślnikom i usługodawcom. Ponad 1,5 roku bez obecności pielgrzymów było dla miejscowych chrześcijan prawdziwą tragedią, poważniejszą niż w pozostałych rejonach Ziemi Świętej, gdzie system opieki społecznej jest lepiej rozwinięty. Chrześcijanie w Betlejem żyją głównie z pracy w hotelach i zatrudnienia jako przewodnicy, prowadzą także niewielkie sklepy i manufaktury zajmujące się produkcją dewocjonaliów. Betlejem jest uzależnione od turystyki – bez niej większość mieszkańców nie ma z czego żyć. Dodatkowo miejscowi chrześcijanie są mniejszością i jest dla nich wielką radością świętować Boże Narodzenie razem z braćmi i siostrami. Nie tylko daje im to zarobek, ale też wzmacnia ich duchowo.
w.d.

POZNAŃ-WARSZAWA
Nowe święto

27 grudnia będziemy wspominać zakończone sukcesem powstanie wielkopolskie, w wyniku którego ta część Polski powróciła do macierzy. Uroczyste podpisanie ustawy przez prezydenta odbyło się w Poznaniu. Ustawa to inicjatywa Andrzeja Dudy; była odpowiedzią na głosy przedstawicieli społeczności Wielkopolski. Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego będzie świętem państwowym, ale nie dniem wolnym od pracy, ponieważ – jak wskazał prezydent – Wielkopolska o to nie wnosiła. Choć wspomnienie powstania jest hucznie celebrowane w Poznaniu, jego popularność nie przebiła się wystarczająco do świadomości ogólnopolskiej. Teraz ma się to zmienić.
j.k.